Ο υπέροχος κόσμος του Ιάκωβου Καμπανέλλη

από την Ιωάννα Κλεφτογιάννη

Σιλωάμ

Η μοναχοκόρη του Κατερίνα δείχνει στην Popaganda, μεταξύ άλλων, τα πολύτιμα άγνωστα χειρόγραφα του κορυφαίου μεταπολεμικού δραματουργού, στιχουργού και ακαδημαϊκού.

Πλατεία Αμερικής, Λευκωσίας, Κύπρου. Την θορυβώδη απόσταση που διατρέχω, ανάμεσα από συνανθρώπους όλων των εθνικοτήτων σήμερα, τη διήνυε καθημερινά ο Ιάκωβος Καμπανέλλης (1921-2011) για να φτάσει σπίτι του. Στην πιλοτή της πολυκατοικίας μια χρυσή πινακίδα πληροφορεί και τον τελευταίο ανυποψίαστο περαστικό ότι «εδώ έζησε από το 1971 ως το 2011 ο κορυφαίος μεταπολεμικός δραματουργός, στιχουργός και ακαδημαϊκός».

Στον ίδιο χώρο σήμερα η μοναχοκόρη του Κατερίνα διατηρεί την μνήμη του και φυλάει, μεταξύ άλλων, τα πολύτιμα άγνωστα χειρόγραφά του, που ανακάλυψε σε μια μεταλλική ντουλαπιέρα στο μπαλκόνι (!). Μάλιστα, ένα από τα νέα ευρήματα, το «Σιλωάμ» (1951), η πρώτη γραφή του μονόπρακτου «Η Οδός…», θα έχουμε την τύχη να το δούμε να ανεβαίνει σε παγκόσμια πρεμιέρα στο Θέατρο Καρέζη στις 18 Οκτωβρίου, μαζί με το, επίσης, άπαιχτο μονόπρακτο «O Κρυφός Ηλιος» (1951), που δημοσιεύθηκε από το Πανεπιστήμιο Αθηνών το 2005. Τα δυο μονόπρακτα μαζί με το ανέκδοτο «Άνθρωποι και Ημέρες» (1949–1950), συστήνουν την θεατρική τριλογία του Καμπανέλλη για την τρίχρονη κράτησή του στο Μαουτχάουζεν.

Ένα σπίτι γεμάτο μνήμες. Η συναισθηματική φόρτιση χτυπάει κόκκινο όμως όταν συναντάς τυχαία τα χειρόγραφα του Καμπανέλλη πάνω από το παλιό μπαράκι, εκεί που κάποτε υπήρχε το τζιν (τζιν με τόνικ ήταν το αγαπημένο του ποτό) και το Campari (το ποτό της συζύγου του). Ήτανε καλλιγράφος και φαίνεται πως είχε αποκλειστική προτίμηση στο μαύρο μελάνι – δεν υπάρχει χειρόγραφο με μπλε στυλό. Σε άλλα όμως έπιπλα στο χώρο φυλλάσσονται ταξινομημένα όλα του τα χειρόγραφα, ανάμεσά τους και η επίσης πρόσφατη ανακάλυψη με τον τίτλο «Αυτοκτονία», που αυτό τον καιρό περνά η Κατερίνα στον υπολογιστή.

«Βρήκα το “Σιλωάμ” μετά το θάνατο του πατέρα μου, γιατί ξεκίνησα να κάνω ένα ξεψάχνισμα. Στο ντουλάπι αυτό, μέσα σε κουτιά, φύλαγε όλα τα χειρόγραφα», μου λέει έχοντας βγει στο μπαλκόνι. «Έχω ανακαλύψει τουλάχιστον 7-8 άγνωστα έργα. Αξίζουν να εκδοθούν. Ακόμα και για τη μελέτη πάνω στα πρώτα του έργα. Είναι παλιά κείμενα. Πρέπει να είναι γραμμένα μέσα στη δεκαετία του ’50, μέχρι το ‘57».

Βγάζει ένα ένα τα χειρόγραφα και διαβάζει τους τίτλους: «Ένας θαυμάσιος τύπος», «O Κρυφός Ηλιος», «Άνθρωποι και Ημέρες», «Γραφείο Λογοκρισίας», «Η μυστική ζωή του Γουόλτερ Μίτι», «Χριστός και Κεφαλλονίτης. «Αυτά τα βρήκα πρώτη εγώ. Τον “Κρυφό Ήλιο” τον ανακάλυψε τυχαία ο καθηγητής Γιώργος Πεφάνης στην αποθήκη, στο υπόγειο. Το είχε χαμένο αυτό το έργο ο μπαμπάς μου, δεν ήξερε που ήτανε». Στα φρέσκα ευρήματά της είναι κι ένα παραμύθι του ’47, με τίτλο «Το Δάσος του Κακού»: «Είναι ένα παιδικό-εφηβικό παραμύθι. Τότε ο μπαμπάς ήταν 25, μόλις είχε γυρίσει από το Μαουτχάουζεν».

Χαρακτηρίζει την «Αυτοκτονία» «κομεντί με βάθος. Όλα τα έργα του έχουν από κάτω ένα βάθος, δεν είναι απλά μπουλβαράκια ή κωμωδίες. Και το “Ένας θαυμάσιος τύπος” είναι επίσης κωμωδία, σε τρεις πράξεις. Ο “Γουόλτερ Μίτι” είναι θέατρο του παραλόγου. Το “Γραφείο λογοκρισίας” είναι ένα καταπληκτικό μονόπρακτο, σάτιρα». Στις ανακαλύψεις υπάρχουν και ημιτελή έργα: «Ο Γάμος», «Ο Ναπολέων», «Ανθρωπος, αυτό το κατάστημα», «Λοκαντιέρα», «Νυχτοφύλακες» και «Πλούτος». Αλλά και τέσσερα μονόπρακτα:οι «Πρωτόπλαστοι», ο «Τρωϊκός», το «Θεοί του Ολύμπου» και ο «Χριστόφορος Κολόμβος». Μου δείχνει τη διορθωμένη εκδοχή του «Οδυσσέα γύρισε σπίτι», για την παράσταση του θεάτρου Τέχνης στο Ηρώδειο το ‘90. «Ξαναδούλευε συνέχεια του κείμενά του. Δεν ξέρω πόσες είναι οι εκδοχές του “Μια κωμωδία”! Το δούλευε και το ξαναδούλευε μέχρι να ανεβεί το 2001-2002. Ηταν τελειομανής μέχρι εξαντλήσεως».

Παρατηρώ τα έπιπλα με τα οποία έζησε ένα μεγάλο μέρος της ζωής του ο ευγενέστερος κύριος του ελληνικού θεάτρου. Προσπαθώ να τον φανταστώ να κινείται και να δημιουργεί ανάμεσά τους. «Ο μπαμπάς μου πάντα καθόταν σε αυτό τον καναπέ και η μαμά μου σε αυτή την πολυθρόνα. Κι εγώ περιφερόμουν. Το χωλ ήταν ο πιο ζωντανός χώρος. Εδώ μαζευόμασταν κι οι τρεις». Στη βιτρίνα είναι παραταγμένες μέχρι ασφυξίας δεκάδες κουκλίτσες με εθνικές φορεσιές από ταξίδια του ζευγαριού στο εξωτερικό. Αντίστοιχη συλλογή έχω δει μόνο στο σπίτι του Χρόνη Αηδονίδη.

«Σε αυτή τη βιτρίνα, όσο ζούσαν, υπήρχαν κειμήλια δικά του που πήρα σπίτι, και παλιά βιβλία, τα οποία μεταφέρθηκαν στο μουσείο Ιάκωβος Καμπανέλλης στη Νάξο, που εγκαινιάστηκε πρόσφατα». Το ρολόι στον τοίχο ήταν μέρος του σκηνικού στο φιλμ «Το κανόνι και το αηδόνι» (1968), όπου ο Ιάκωβος Καμπανέλλης υποδυόταν ένα ρολογά – υπέγραφε το σενάριο κι ο αδελφός του Γιώργος τη σκηνοθεσία. Ένας πίνακας του Στάθη Λιβάνη συνομιλεί με το έργο του Μιχάλη Κατζουράκη, με τον οποίο «είχαν συνεργαστεί στη διαφημιστική εταιρεία που δούλευε ο πατέρας μου ως κειμενογράφος την εποχή της Χούντας».

Πέρσικα πλακάκια, μπακίρια, ξυλόγλυπτοι μπουφέδες, κασέλες (τη μια του Μίνωα Αργυράκη του την είχε κάνει δώρο η Μελίνα Μερκούρη, την άλλη την είχε παραγγείλει από ένα Ζακυνθινό ξυλουργό), αιγυπτιακά τραπεζάκια  συνθέτουν το πυκνό ιδιωτικό σύμπαν του δραματουργού. «Γενικά,ήταν μεγάλη μαζώχτρα ο μπαμπάς», αναφωνεί η Κατερίνα. Υπάρχει κι ένα πορτατίφ με παιδικές ζωγραφιές. Δεν είναι των εγγονιών του Καμπανέλλη, αλλά της ίδιας: «Με είχε βάλει στα 4 μου να το ζωγραφίσω». Υπάρχει και η γωνιά των αγιογραφιών. Περιέργο, αν σκεφτεί κανείς ότι δεν είχε παρτίδες με τη Χριστιανοσύνη. «Δεν πίστευε ιδιαίτερα, δεν είχε ιδιαίτερες σχέσεις. Φοβόταν από μικρός και τις εκκλησίες. Ούτε μεγάλος πήγαινε».

Τα έπιπλα του γραφείου του μαζί με τη βιβλιοθήκη του έχουν ταξιδέψει στο Μουσείο στη Νάξο. Στους τοίχους όμως παραμένουν κρεμασμένα σκίτσα του Κυρ και του Μητρόπουλου. «Τον θυμάμαι να κάθεται εδώ και να γράφει. Περνούσε πολλές ώρες, μέρες και νύχτες στο γραφείο του. Μπορεί κάτι να σκεφτόταν ακόμα και στον ύπνο του και να σηκωνόταν για να το σημειώσει. Έγραφε κι εμείς έπρεπε να είμαστε ήσυχες».

Δύσκολα φαντάζεται κανείς ότι η εμπλοκή του με το θέατρο προέκυψε τελείως συμπτωματικά: «Ήταν η εποχή που είχε γυρίσει από το στρατόπεδο συγκέντρωσης, το ’45. Μια μέρα είχε ραντεβού με μια κοπέλα, έξω από το θέατρο Μουσούρη, στο οποίο παιζόταν μια παράσταση του Κουν, με την Λαμπέτη. Η κοπέλα δεν εμφανίστηκε ποτέ, τον έστησε κι επειδή ήταν Δεκέμβρης κι είχε παγώσει, ήθελε να μπει κάπου να ζεσταθεί. Τελείως τυχαία μπήκε μέσα στο Μουσούρη. Ηταν 23-24 χρονών. Παρακολούθησε την παράσταση κι έμεινε άναυδος. Τα “Καπνοτόπια”, νομίζω, ήταν το έργο. Συγκλονίστηκε! Και τι τον συγκλόνισε περισσότερο, γιατί δεν είχε ξαναδεί ποτέ του θέατρο; Το “πώς εγώ, που γύρισα από ένα εφιαλτικό σκηνικό, όπου κάθε μέρα ήμουνα μελλοθάνατος κι έβλεπα γύρω μου νεκρούς, μπόρεσα να συγκλονιστώ από ένα ψέμα, που είναι το θέατρο!”. Αυτό! Δεν μπορούσε να πιστέψει πώς έγινε αυτό το θαύμα. Κι αποφάσισε από εκείνη τη βραδιά ότι θέλει να ασχοληθεί με το θέατρο».

Αποφασίζει να δώσει εξετάσεις στο Εθνικό Θέατρο. Δεν τον δέχτηκαν γιατί δεν είχε απολυτήριο Γυμνασίου. «Δεν το έβαλε κάτω. Προφανώς, είχε μέσα του τη φλέβα της γραφής. Και είπε “αφού δεν με δέχεστε ως ηθοποιό, θα μπω στο θεάτρο αλλιώς”. Κι άρχισε να γράφει». Είχε ταλέντο και στη συγγραφή και στη διήγηση. «Από την ώρα που γύρισε τον βάζανε όλοι να διηγείται τι είδε και τι έζησε στο Μαουτχάουζεν. Τα διηγιόταν τόσο όμορφα που τον παρακινήσανε οι φίλοι του να καθίσει να τα γράψεις. Το ένα έφερε το άλλο. Κάπως έτσι ξεκίνησε να γράφει». Οι καταβολές του δεν είχαν σχέση με τα Γράμματα: «Ο πατέρας του εμπειρικός φαρμακοποιός. Η μαμά του είχε 9 παιδιά να μεγαλώσει. Φτωχοί άνθρωποι ήταν. Το φαρμακείο στη Χώρα της Νάξου δεν πήγαινε κάποια στιγμή καλά και αναγκάστηκε ο πατέρας να πάρει την οικογένεια και να έρθουν στην Αθήνα, όπου ήδη βρίσκονταν κάποια αδέλφια του για σπουδές». Ο Ιάκωβος τότε ήταν 12 ετών. «Δεν συνέχισε το σχολείο, αναγκάστηκε να δουλέψει, γιατί υπήρχε πολύ φτώχεια. Εκανε διάφορες δουλειές του ποδαριού. Όμως, διάβαζε και πάρα πολύ».

Είχε ανακαλύψει τα βιβλία πιο νωρίς, στη Νάξο: «Πήγαινε από την Αθήνα για διακοπές στο νησί ένα πλούσιο παιδί και του άφηνε κάποια βιβλία. Στην Αθήνα ερχόμενος δανειζόταν επί πληρωμή κάποια βιβλία από παλαιοβιβλιοπώλες, κι έτσι κατάφερε και διάβασε τα πάντα. Όλη την κλασική λογοτεχνία. Μέχρι και γαλλικά έμαθε με λεξικό. Κάποια στιγμή πήγε και στη Σιβιτανίδειο και σπούδασε σχέδιο. Διάβαζε πάρα πολύ όμως σε όλη τη ζωή του, είχε κατεβάσει βιβλιοθήκες».

Είκοσι ετών τον συλλαμβάνουν και τον οδηγούν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης. «Ένας φίλος του στην Αθήνα τον έψησε να φύγουν από την Ελλάδα και να πάνε στη Μέση Ανατολή, για να γλιτώσουν την Κατοχή. Αλλά αυτό απαιτούσε κάποιες χιλιάδες λίρες, που δεν τις είχανε. Και τότε ο φίλος του, που ήταν πολύ καταφερτζής και το έψαχνε το πράγμα, πρότεινε να πάνε στην Ελβετία, που ήταν ουδέτερη. Το σχέδιο ήταν να πάνε στη Βιέννη πρώτα. Είχαν πάρει από εδώ να πουλήσουν τσιγάρα, σκοπεύαν να κάνουν και καμιά δουλειά του ποδαριού, ώστε να μαζέψουν λεφτά και να καταλήξουν τελικά στην Ελβετία. Όντως, φτάσανε μέχρι τη Βιέννη με πλαστά χαρτιά. Εκεί μείνανε ένα μικρό διάστημα και πουλήσαν τα τσιγάρα. Αλλά παίρνοντας μετά το τρένο για Ελβετία τούς συλλάβανε. Στην αρχή έκανε φυλακή στη Βιέννη και μετά τον μεταφέρανε –γιατί ο φίλος του χάθηκε, δεν ξέρει τι απέγινε- σε ένα πρώτο στρατόπεδο και μετά στο Μαουτχάουζεν ως πολιτικό κρατούμενο». Απελευθερώθηκε, μετά από 3 χρόνια, το Μάιο του ’45. «Τον κάνανε πρόεδρο της Επιτροπής των Ελλήνων Κρατουμένων, κι έμεινε στο στρατόπεδο μέχρι τον Αύγουστο για να φροντίσει για την επαναφορά των Ελληνοεβραίων, οι περισσότεροι από τους οποίους βεβαίως θέλανε να πάνε στο Ισραήλ. Μετά επέστρεψε στην Ελλάδα. Γυρνώντας πρέπει να πήγε πρώτα στην Ιταλία. Οι δικοί του δεν το πίστευαν ότι είναι ζωντανός, τον είχαν ξεγράψει. Στρατό δεν πήγε γιατί είχε πλευρίτιδα κι αβιταμίνωση από το Στρατόπεδο».

Ένας σταθμός στη ζωή του ήταν η συνάντησή του με τη γυναίκα που μοιράστηκε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του: «Δεν ξέρω λεπτομέρειες, αλλά ότι ήταν σε μια παρέα ο μπαμπάς μου στην οποία είχε μπλέξει κι η μικρότερη αδελφή της μαμάς μου. Και κάποια στιγμή είπε η γιαγιά μου στη μαμά μου: “Πήγαινε να μαζέψεις την αδελφή σου, και να πεις σε αυτό τον Ιάκωβο να μην την ξεμυαλίζει και αργεί να γυρίσει το βράδυ”. Δεν είχαν κάτι, απλά αργούσε να γυρίσει σπίτι. Πήγε η μάνα μου να του κάνει παρατήρηση και αυτό ήταν! Ήταν κεραυνοβόλος έρωτας. Ο μπαμπάς ήταν πολύ ωραίος, αν και ο πιο ωραίος της οικογένειας ήταν ο αδελφός του ο Γιώργος. Η μαμά μου δούλευε τότε σε μια εταιρεία. Από το ‘49 που παντρευτήκανε ζήσανε μαζί μέχρι το 2011, αγαπημένοι. Είχανε μια καταπληκτική σχέση ισότητας».

Θεατρικά τον ανακαλύπτει πρώτος ο Αδαμάντιος Λεμός, το 1950, με το «Χορό πάνω στα Στάχυα». Μέχρι τότε βιοπορίζεται ως γραφέας στο υπουργείο Αεροπορίας. «Τον απέλυσε όμως ένας αξιωματικός γιατί του ζήτησε να μεταφράσει κάτι από τα ισπανικά. Του απάντησε ο μπαμπάς μου “δεν ξέρω ισπανικά”, κι ο άλλος του είπε “λες ψέματα, σε απολύω”. Ήταν τόσο γελοίος ο λόγος της απόλυσής του. Μετά δεν ξέρω πού δούλεψε…». Το μεγάλο μπαμ θα γίνει με την «Αυλή των Θαυμάτων». Στο Υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης δεν έπεφτε καρφίτσα και στις 182 παραστάσεις. «Ζούσανε στη Νέα Ελβετία με τη μαμά μου και η ταράτσα του σπιτιού τους έβλεπε σε μια τέτοια αυλή. Ο μπαμπάς ανέβαινε συχνά και παρακολουθούσε τα της αυλής, που ήταν σαν ένα κοινόβιο, γιατί τον ενδιέφεραν οι χαρακτήρες που ζούσαν όλοι μαζί. Ήταν πολύ παρατηρητικός άνθρωπος”. Ο τρόπος που ολοκληρώθηκε το έργο δεν είναι ο αναμενόμενος. «Είχε γράψει την πρώτη πράξη και την πήγε στον Κουν. Την διάβασε ο Κουν και του είπε: “Οπως είσαι τώρα, πηγαίνεις μέσα στο γραφείο και τελειώνεις το έργο. Δεν θα φύγεις από εδώ αν δεν το τελειώσεις”. Τρελάθηκε ο Κουν και όντως τον έβαλε κάτι μερόνυχτα στο γραφείο του και το τελείωσε!».

Στο Εθνικό Θέατρο χτύπησε την πόρτα, αλλά χωρίς αποτέλεσμα. «Από το ‘57 που ανέβηκε η “Αυλή”, είχε κάνει αίτηση στο Εθνικό με κάποια έργα του, και του τα είχαν απορρίψει όλα. Και πάλι δεν το έβαλε κάτω, δεν απογοητεύτηκε. Ήταν μεγάλος μαχητής ο πατέρας μου, σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής του. Νομίζω τον καθόρισε το στρατόπεδο. Εκεί αγωνιζόταν να μείνει ζωντανός, ήταν ένας αγώνας στα άκρα. Αυτό τον καθόρισε. Και ήταν μεγάλος φιλόσοφος από τα νιάτα του. Φιλοσόφησε τη ζωή και το θάνατο από νωρίς”.

Την περίοδο της Χούντας, πολιτικοποιήθηκε έντονα, συμμετέχοντας σε αντιδικτατορικές οργανώσεις. «Ο τρόπος που μεγαλώσαμε μάς έκανε να έχουμε πολιτική σκέψη και ευαισθησία. Αν και δεν υπάρχει  σοβαρό έργο που να μην είναι πολιτικό, έλεγε ο ίδιος. Νομίζω, όμως, ότι η μεγάλη του αντίσταση την περίοδο αυτή ήταν το “Μεγάλο μας Τσίρκο”. Εκεί πέρα τα έδωσε όλα. Αγωνίστηκε πάρα πολύ για να ανεβεί, γιατί η λογοκρισία ήταν τρομακτική». Οι παραστάσεις του “Τσίρκου”, ιδέα του Κώστα Καζάκου και της Τζένης Καρέζη, εξελίχτηκαν στις μαζικότερες πολιτικές συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας της εποχής. «Θέλανε να κάνουνε μια παράσταση αντίστασης και σκεφτήκανε το concept του τσίρκου: με σκηνές, που να διαδέχονται η μια την άλλη, απ’ τις οποίες θα περνά όλη η ιστορία της Ελλάδας. Αυτές τις σκηνές τις κατέθετε μέρα πάρα μέρα ο πατέρας μου στο γραφείο Λογοκρισίας». Στην αρχή ήταν συνέχεια «απορρίπτεται». Μέχρι που βρήκε το κόλπο. «Έγραφε για κάθε σκηνή 40 σελίδες, με το σκεπτικό να του απορρίπτουν τις 20 και να ανεβάζουν τις άλλες 20, που ήταν οι πιο αιχμηρές». Πήγαινε στις πρόβες των έργων του, αλλά δεν ήλεγχε, δεν επενέβαινε. «Έλεγε απλά τη γνώμη, την οποία ούτως ή άλλως οι σκηνοθέτες του τη ζητούσαν». Συνδέθηκε στενά με δύο: με τον Κάρολο Κουν και με τον Γιώργο Μιχαηλίδη. «Αλλά ο Κουν ήταν ο άνθρωπός του. Η σχέση τους ήταν πάρα πολύ τρυφερή».

Ως άνθρωπος στην καθημερινότητά του αγαπούσε «τα πολύ απλά πράγματα. Να τρώμε όλοι μαζί, να βλέπει τηλεόραση, γιατί έβλεπε αρκετή τηλεόραση, να βρίσκεται με φίλους, να κάθεται εδώ στη βεράντα με τη μαμά μου και να πίνουν τον καφέ τους». Στη γενέτειρά του τη Νάξο πήγαινε, ειδικά τα τελευταία 25 χρόνια, κάθε καλοκαίρι. «Αγαπούσε πάρα πολύ το νησί του. Ήτανε ίσως ο μόνος από τα αδέλφια του που πήγαινε ανελλιπώς σε αυτό. Κατάφερε να αγοράσει ένα οικόπεδο στη Χώρα και να φτιάξει ένα σπίτι. Ήταν πολύ χαρούμενος και υπερήφανος για αυτό. Η υποδοχή που του κάνανε κάθε φορά ήταν μεγάλη. Έλεγε η μαμά μου “δεν τολμάμε να κατεβούμε στην περαντζάδα γιατί κάνουμε δυο ώρες να τη διασχίσουμε”».

Πώς περιγράφει σήμερα, συγκινημένη, η κόρη τον πατέρα;«Ήταν πεισματάρης, υπομονετικός μέχρι αηδίας, ευγενής, όχι απλά ευγενικός κι αγωνιστής. Δεν απογοητευόταν με τίποτα, ακόμη και οι κακές κριτικές που έπαιρνε μια εποχή, δεν τον πτοούσαν, δεν το΄βαζε κάτω. Ήταν υπέροχος και με ενθάρρυνε κυρίως να διαβάζω βιβλία. Με είχε πολύ προστατευμένη. Τώρα πώς με άφησε να ασχοληθώ κι εγώ με το θέατρο, δεν ξέρω. Δεν νομίζω ότι ήθελε. Η μεγαλύτερη αγωνία μου ήταν  όταν έκανα σκηνικά για δικό του έργο. Φοβόμουνα λίγο την κριτική του, παρόλο που δεν ήταν επικριτικός, δεν μου είχε πει ποτέ κακή κουβέντα. Μου έλεγε γενικά να μην απογοητεύομαι για τίποτα, να έχω πάντα το κεφάλι ψηλά, να μην με κατατροπώνουν οι δυσκολίες, και να διαβάζω, να μορφώνομαι, να βλέπω θέατρο. έχουμε γεννηθεί την ίδια μέρα με τον μπαμπά μου, στις 2 Δεκεμβρίου! Γενικά, μου είχε εμπιστοσύνη. Δεν επενέβη ποτέ στις παρέες ή στις εξόδους μου».

Το 2016 είναι μια συγκυρία σημαντικών  συμπτώσεων για το έργο του. Δεν παρουσιάζονται μόνο από κοινού σε πανελλαδική πρεμιέρα τα δυο άγνωστα θεατρικά κείμενά του. Δεν εγκαινιάστηκε -επιτέλους- μόνο το Μουσείο του στην ιδιαίτερη πατρίδα του. Ο Κέδρος θα εκδόσει  τον τόμο «Ακου τη φωνή μου κι έλα» (από ατόφιο στίχο του, ο τίτλος), μια ανθολογία του συνόλου του ποιητικού του έργου με στίχους από τραγούδια και θεατρικά έργα, όπως το «Παραμύθι χωρίς όνομα», η «Γειτονιά των Αγγέλων»,  το «Μεγάλο μας τσίρκο», το «Εχθρός λαός». «Έχουμε εντάξει στην έκδοση και σειρά από ποιήματα ανεξάρτητα, που δεν ανήκουνε σε κάποιο θεατρικό, στίχους από ποιήματά του. Τα βρήκα κι αυτά πρόσφατα σε τετράδια και σελίδες ημερολογίων ή σκέτες σελίδες». Υπάρχει κι άλλη είδηση: Έχει ετοιμαστεί ένα cd με δέκα ανέκδοτα άγνωστα ποιήματά του, μελοποιημένα από τον Νεοϋορκέζο συνθέτη Σπύρο Εξάρα και ερμηνεύτρια τη σοπράνο Λίνα Ορφανού. Συμμετέχει και η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη. Οι μουσικοί είναι Αμερικάνοι, ενώ σε ένα τραγούδι παίζει μια μπάντα από τη Νέα Ορλεάνη. Έργα του αυτή τη στιγμή παίζονται παντού: στο Εθνικό Θέατρο της Κίνας παίζεται ο «Δείπνος», ο «Δρόμος περνά από μέσα» ανεβαίνει στο Θέατρο Τέχνης της Μόσχας, η «Χώρα Ίψεν» στη Νορβηγία και ο «Μπαμπάς ο Πόλεμος» στο Εθνικό Θέατρο της Τουρκίας.

Το μουσείο στη Νάξο ξεκίνησε ως ιδέα το ’12. «’Ηθελα να υπάρχει ένας χώρος όπου θα συγκεντρωθούν όλα του τα αντικείμενα, οι τιμητικές διακρίσεις, τα παράσημα, το γραφείο του. Σκέφτηκα “είναι κρίμα απ΄το Θεό να τα κρατήσω σε ένα συρτάρι κλεισμένα και να  τα χαίρομαι εγώ». Στο ιστορικό κτίσμα της Χώρας, όπου στεγάζονταν οι σταύλοι επί Δουκών, αργότερα τα σφαγεία, η βιβλιοθήκη, και σήμερα παραχωρήθηκε από το Δήμο για να στεγαστεί το μουσείο,  υπάρχουν κειμήλια, έγγραφα, οι πρώτες του ταυτότητες, το απολυτήριο του στρατού, το δίπλωμα οδήγησης, «παρόλο που  δεν οδήγησε ποτέ», οι απορριπτικές επιστολές του Εθνικού κ.ά. «Φέτος μετά από 4 χρόνια κατάφερε επιτέλους να ανοίξει και να λειτουργήσει, χάρη και στις Κατερίνα Πολυχρονοπούλου και Νατάσα Μαρματάκη, που δώσαν όλο τον εαυτό τους σε αυτό». Απότερος  στόχος είναι να γίνει κάποια στιγμή Κέντρο Μελέτης του έργου του. Για το λόγο αυτό μετακόμιζει σιγά σιγά σε αυτό όλο το αρχείο του σε αντίγραφα. «Ήδη εμπλουτίζουμε  τη βιβλιοθήκη και φέτος λειτουργήσανε και εργαστήρια υποκριτικής και δημιουργικής γραφής, με τη Χρυσα Σπηλιώτη, βασισμένα πάνω στο έργα του “Επικήδειος” και “Τέσσερα πόδια τραπεζιού”. Έγινε καλή δουλίτσα!».

Το κείμενο αυτό δημοσιεύτηκε στο site popaganda στις 8-10-2016 και αναδημοσιεύεται εδώ.

Posted in Uncategorized | Comments Off on Ο υπέροχος κόσμος του Ιάκωβου Καμπανέλλη

Σιλωάμ

Θέατρο Τζένη Καρέζη – από Τρίτη 18 Οκτωβρίου

Σιλωάμ

Δύο από τα πρώτα θεατρικά έργα του συγγραφέα Ιάκωβου Καμπανέλη «Ο Κρυφός Ήλιος» (1952) και «Σιλωάμ» (1951), θα ανέβουν για πρώτη φορά στο θέατρο Τζένη Καρέζη.

Οι μνήμες του συγγραφέα από τα βιώματα που είχε κατά την διάρκεια του εγκλεισμού του στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Mauthausen, είναι ο βασικός άξονας των έργων, μνήμες που δίνουν έναν συνταρακτικό παλμό στα κείμενά του μιας είναι ακόμη νωπές. Τα έργα αποδεικνύονται εξαιρετικά επίκαιρα, αγγίζοντας ζητήματα που δεν σταμάτησαν ποτέ να απασχολούν τον άνθρωπο. Θέματα που αφορούν τις επιλογές και τις αξίες του καθενός και τον καθορισμό της τελικής του ταυτότητας και τα οποία αναδεικνύονται μέσα από τις «αιώνιες» μορφές/ήρωες που δημιουργεί ο Καμπανέλλης.

«Ο Κρυφός Ήλιος» είχε χαθεί για πολλά χρόνια και ανακαλύφθηκε στην αποθήκη του σπιτιού του συγγραφέα από τον καθ. Γιώργο Πεφάνη (δημοσιεύθηκε από το Πανεπιστήμιο Αθηνών το 2005). Το «Σιλωάμ» αποτελεί την πρώτη γραφή του μονόπρακτου του Καμπανέλλη «η Οδός» και τα χειρόγραφα βρέθηκαν πρόσφατα από την κόρη του συγγραφέα, Κατερίνα Καμπανέλλη.

Τα δύο μονόπρακτα ανεβαίνουν με ενιαίο τίτλο «Σιλωάμ», σε σκηνοθεσία Γιώργου Γιανναράκου.

Λίγα λόγια για τα έργα:

Στον «Κρυφό Ήλιο», έργο ευρύ και πυκνό, με λεπτομερή περιγραφή του χώρου δράσης (κελιού του Μαουτχάουζεν), της κατάστασης και των προσώπων, οι ανατριχιαστικές περιγραφές εναλλάσσονται με ψυχολογικά παιχνίδια μεταξύ των κρατούμενων (ο Γιαπωνέζος, ο Κλέφτης, ο Γιατρός, ο Φαγιάς, ο Καλόγερος, ο Επιθεωρητής), που ψάχνουν ανάμεσά τους τον Προδότη. Ποιος πρόδωσε; Όλοι; Κανείς; Αθώοι, ένοχοι, συνένοχοι.

Στο «Σιλωάμ» (απεσταλμένος), τέσσερις σκιώδεις τραγικές υπάρξεις, ανώνυμοι (ο Πρώτος, ο Δεύτερος, ο Τρίτος, ο Τέταρτος), δηλαδή κανείς και όλοι, ζουν στην συντέλεια του κόσμου, σε ένα κελί όπου κανείς δεν μπαίνει. Ούτε οι δεσμοφύλακες. Εκεί, στα έσχατα της απελπισίας, καταφεύγει ένας κρατούμενος (ο Νοσοκόμος), για να κερδίσει λίγη ακόμη ζωή. Η απεγνωσμένη αναζήτηση της ελευθερίας συνοδεύεται από ένα ξέσπασμα για τον απόντα Θεό και μια έκρηξη εκδίκησης για την δολοφονική μηχανή.

Σκηνοθεσία: Γιώργος Γιανναράκος
Σκηνικά-Κοστούμια: Λαλούλα Χρυσικοπούλου
Μουσική: Κώστας Μαντζώρος

Παίζουν:
Γιώργος Γιαννούτσος, Δημήτρης Κανέλλος, Ερρίκος Λίτσης, Ευθύμιος Ξυπολυτάς, Λευτέρης Παπακώστας και Κώστας Φαλελάκης.

INFO: Θέατρο Τζένη Καρέζη, Ακαδημίας 3, Αθήνα

Μέρες και ώρες παραστάσεων: 18.10.2016 – 19.12.2016 στις 21:15

Posted in Uncategorized | Comments Off on Σιλωάμ

Ένας “Πανηγυρικός” και ένας “Επικήδειος» για 2η χρονιά στον Πολυχώρο Τέχνης «Αλεξάνδρεια»

Πολυχώρος Τέχνης «Αλεξάνδρεια» – κάθε Κυριακή και Δευτέρα ως τις 19 Δεκεμβρίου

Πανηγυρικός & Επικήδειος

Στον Πολυχώρο Τέχνης «Αλεξάνδρεια» ανεβαίνει για δεύτερη χρονιά η παράσταση «Καμπανέλλης: Ένας “Πανηγυρικός” και ένας “Επικήδειος”» με τον Βασίλη Βλάχο σε σκηνοθεσία Βασίλη Κατσικονούρη, κάθε Κυριακή και Δευτέρα ως τις 19 Δεκεμβρίου.

Ο Βασίλης Κατσικονούρης συναντά τον δάσκαλο των Ελλήνων θεατρικών συγγραφέων. Σκηνοθετεί δύο κωμικούς μονολόγους του Ιάκωβου Καμπανέλλη στην «Αλεξάνδρεια», με ερμηνευτή τον Βασίλη Βλάχο.

Ο Επικήδειος, ένα από τα τελευταία έργα του κορυφαίου νεοέλληνα θεατρικού συγγραφέα Ιάκωβου Καμπανέλλη, είναι ένας μονόλογος που σχολιάζει με καυστικό χιούμορ και σαρκασμό τη ματαιοδοξία των ανθρώπων και ιδιαίτερα των ανθρώπων των γραμμάτων και των τεχνών που στο τέλος της ζωής τους ανάβει η σπίθα για υστεροφημία. Συγκεκριμένα, παρουσιάζει το δράμα ενός συγγραφέα που πλησιάζοντας στο τέλος του διαπιστώνει ότι δεν είχε την αναγνώριση που του άξιζε και προσπαθεί να γίνει γνωστός μετά θάνατον.

Ο Πανηγυρικός είναι μια πικρή κωμωδία. Ο κύριος Δήμαρχος ίσως να μην μας είναι συμπαθής όσο ο Συγγραφέας στον Επικήδειο, είναι όμως πολύ πιο δραματικό πρόσωπο. Η ημέρα που τη λογάριαζε σαν τη μεγάλη ημέρα της ζωής του, την πιο λαμπρή εμφάνιση του δημόσιου βίου του, εξελίσσεται σε διασυρμό, σε γελοιοποίηση, σε ισόβια καταστροφή των ονείρων του. Και με υπαίτιο τον ίδιο του τον εαυτό, τον ευερέθιστο και ασυγκράτητο χαρακτήρα του, και τις καιροφυλακτούσες ευέξαπτες ενοχές του.

Πρόκειται για μια παράσταση-ελάχιστο φόρο τιμής από έναν σημαντικό εκπρόσωπο της νέας γενιάς συγγραφέων στον Πατριάρχη της σύγχρονης ελληνικής δραματουργίας.

Σκηνοθεσία: Βασίλης Κατσικονούρης
Σκηνικά-Κοστούμια: Ανθή Σοφοκλέους
Φωτισμοί: Αλέξανδρος Αλεξάνδρου

Ερμηνεύει ο Βασίλης Βλάχος

INFO: Χώρος Τέχνης Αλεξάνδρεια, Σπάρτης 14 Πλ.Αμερικής, 2108673655

Παραστάσεις: Κυριακή στις 18:30 και Δευτέρα στις 20:30.
Τιμές εισιτηρίων: €12, €10 άνω των 65, €8 φοιτητικό, €6 ευρώ για ανέργους

Posted in Uncategorized | Comments Off on Ένας “Πανηγυρικός” και ένας “Επικήδειος» για 2η χρονιά στον Πολυχώρο Τέχνης «Αλεξάνδρεια»

Αυτός και το πανταλόνι του

Πολυχώρος UNDERGROUND – από Παρασκευή 14 Οκτωβρίου

Αυτός και το πανταλόνι του

Η παράσταση «ΑΥΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΠΑΝΤΑΛΟΝΙ ΤΟΥ» του Ιάκωβου Καμπανέλλη, με τον Κώστα Αρζόγλου, σε σκηνοθεσία Βάνας Πεφάνη παρουσιάζεται για δεύτερη χρονιά λόγω επιτυχίας, από την Παρασκευή 14 Οκτωβρίου και κάθε Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή στον Πολυχώρο Underground.

Ένας μονόλογος αντιπροσωπευτικό δείγμα της θεατρικής γραφής, του σημαντικού συγγραφέα Ιάκωβου Καμπανέλλη. Ένας μονόλογος, που ουσιαστικά είναι διάλογος: η σύγκρουση ενός αδύναμου ανθρώπου με το ανελέητο περιβάλλον του. Με το παρελθόν και το μέλλον του. Η μάχη ανάμεσα σε αυτά που ήθελε να κάνει και σε αυτά που τελικά έπραξε.

Τελματωμένες οι ελπίδες, γελασμένα τα όνειρα, απροσπέλαστος ο έρωτας∙ και η στέρηση, η μοναξιά, η κοινωνική καταπίεση και η εκμετάλλευση… Η συνείδησή του ασφυκτιά. «Αν μπορούσα θα’ φευγα πρώτος», μας εξομολογείται. Αλλά δεν πρόκειται να φύγει. Άλλωστε, σ’ όλη του τη ζωή πάντοτε “ήθελε”, μα ποτέ δεν “μπόρεσε”…

Κοινές, βέβαια, οι καταστάσεις, αλλά δραματικές∙ καθημερινός και μικρός ο “Αυτός”, άλλα γνήσιος∙ οι φθόγγοι του σπαραγμού του, αντίκρισμα των δικών μας βουβών αναστεναγμών η σιωπηρή υποταγή του, προβολή της δικιάς μας εσωτερικής αδυναμίας.

Αυτά ακριβώς είναι τα στοιχεία, που ανασύρουν τον ήρωα του μονόπρακτου πέρα από την ασημαντότητα του καθημερινού στην καθολικότητα του Ανθρώπινου∙ και σε σημείο τέτοιο, που ο «Αυτός» να αποκτά διαστάσεις συμβόλου. “Αυτός”, που τ’ όνομά του — σίγουρα — είναι “μέγα πλήθος”.

Σκηνοθεσία: Βάνα Πεφάνη
Σκηνικά: Γιώργος Λυντζέρης
Κοστούμια: Άννα Μαχαιριανάκη
Φωτισμοί: Αργύρης Θέος
Μουσική: Έλενα Κοσμά – ORESTIS
Βοηθοί Σκηνοθέτη: Μαρία Γιουρμετάκη – Ανδρέας Παπαδάκης

Παίζουν:
Κώστας Αρζόγλου, Πάνος Μπόρας

INFO: Πολυχώρος UNDERGROUND, Πλατεία Κοραή 4, Αθήνα (Στάση Μετρό: Πανεπιστήμιο, είσοδος από τον κινηματογράφο ΑΣΤΥ), τηλ: 213 03 70 342

Μέρες και ώρες παραστάσεων: Παρασκευή & Σάββατο 21.00, Κυριακή 19.00

Posted in Uncategorized | Comments Off on Αυτός και το πανταλόνι του

Θεατρικό Μουσείο Ιάκωβος Καμπανέλλης

Το Θεατρικό Μουσείο Ιάκωβος Καμπανέλλης ανοίγει τις πόρτες του για το κοινό από τη Δευτέρα 18 Ιουλίου 2016.

Μουσείο

Από τη Δευτέρα 18 Ιουλίου 2016 το Θεατρικό Μουσείο Ιάκωβος Καμπανέλλης θα είναι ανοιχτό για όλους όσοι επιθυμούν να γνωρίσουν τον άνθρωπο και τον συγγραφέα, ο οποίος ανανέωσε τη μεταπολεμική θεατρική δραματουργία με το σημαντικό έργο του.

Το Θεατρικό Μουσείο, το πρώτο και μοναδικό που βρίσκεται στην περιφέρεια, στεγάζεται στην περιοχή της Γρόττας, όπου ο μεγάλος μας συγγραφέας γεννήθηκε και μεγάλωσε. Ο επισκέπτης μπορεί να δει το χώρο του γραφείου του, προσωπικά αντικείμενα, έγγραφα, πορτρέτα, σκίτσα, μετάλλια, πλακέτες και αρχειακό υλικό, δωρεά της κόρης του Κατερίνας Καμπανέλλη. Επίσης, μπορεί να μελετήσει όλα τα έργα του που έχουν εκδοθεί, μελέτες για το έργο του, και να δει ψηφιοποιημένες συνεντεύξεις του και ταινίες στις οποίες έγραψε το σενάριο ή σκηνοθέτησε.

Στόχος είναι το Θεατρικό Μουσείο Ιάκωβος Καμπανέλλης να γίνει κέντρο μελέτης του έργου του και του θεάτρου γενικότερα. Στο πλαίσιο αυτό, θα πραγματοποιηθούν θεατρικά εργαστήρια για παιδιά, για εφήβους και ενήλικες καθώς και εργαστήριο δημιουργικής θεατρικής γραφής. Θα φιλοξενηθούν εκδηλώσεις, συναυλίες, παρουσιάσεις βιβλίων κ.α.

Ώρες λειτουργίας του Μουσείου: Δευτέρα – Σάββατο και ώρες: 11.00 – 14.00 και 19.00 – 22.00
Είσοδος: 2€, 1€ (μειωμένο)
Τηλέφωνο επικοινωνίας: 22850 23619
Email: kambanellismuseum@naxos.gov.gr

Posted in Uncategorized | Comments Off on Θεατρικό Μουσείο Ιάκωβος Καμπανέλλης

Εκδήλωση μνήμης Ιάκωβου Καμπανέλλη

Πολυχώρος Τέχνης ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ – Κυριακή 3 Απριλίου ώρα 20.00

Πανηγυρικός

Με την ευκαιρία συμπλήρωσης 5 χρόνων από τον θάνατο του μεγάλου Έλληνα συγγραφέα Ιάκωβου Καμπανέλλη, ο Πολυχώρος Τέχνης ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ οργανώνει εκδήλωση αφιερωμένη στη μνήμη του, την Κυριακή 3 Απριλίου ώρα 20.00.

Μετά το τέλος της παράστασης των δύο μονολόγων «Καμπανέλλης: Ένας “Πανηγυρικός” και ένας “Επικήδειος»,που ερμηνεύει ο Βασίλης Βλάχος , σε σκηνοθεσία Βασίλη Κατσικονούρη, θα ακολουθήσει συζήτηση με συντονιστή τον Κώστα Γεωργουσόπουλο.

Στη συζήτηση συμμετέχουν ο Γιώργος Μιχαηλίδης, ο Κώστας Καζάκος, ο Στέφανος Ληναίος, ο Γιάννης Μόρτζος, ο Βασίλης Κατσικονούρης, η Χρύσα Σπηλιώτη.

Οι συμμετέχοντες θα μιλήσουν για τον άνθρωπο Καμπανέλλη, όπως τον βίωσαν οι ίδιοι, οι συγγραφείς δε θα καταθέσουν και τις απόψεις τους για το πώς το έργο του επηρέασε το δικό τους.

Η είσοδος για την εκδήλωση είναι ελεύθερη, με σειρά προτεραιότητας.

INFO:Αλεξάνδρεια Πολυχώρος Τέχνης, Σπάρτης 14 Πλατεία Αμερικής, 210-8673655

Posted in Uncategorized | Comments Off on Εκδήλωση μνήμης Ιάκωβου Καμπανέλλη

Καμπανέλλης: Ένας Πανηγυρικός και ένας Επικήδειος

Χώρος Τέχνης Αλεξάνδρεια, από Κυριακή 24 Ιανουαρίου 2016

Πανηγυρικός

Ο Πολυχώρος Τέχνης Αλεξάνδρεια του Βασίλη Βλάχου, συνεχίζοντας την πορεία του με σημαντικές μουσικές και θεατρικές δραστηριότητες, παρουσιάζει για τέταρτη συνεχή χρονιά νεοελληνικό έργο. Ο Βασίλης Κατσικονούρης συναντά το δάσκαλο των Ελλήνων θεατρικών συγγραφέων. Σκηνοθετεί δύο κωμικούς μονολόγους του Ιάκωβου Καμπανέλλη στην Αλεξάνδρεια, σε μία παράσταση με τον τίτλο: “Καμπανέλλης: Ένας πανηγυρικός και ένας επικήδειος”, με ερμηνευτή τον Βασίλη Βλάχο. ​​Ένας ελάχιστος φόρος τιμής από ένα σημαντικό εκπρόσωπο της νέας γενιάς συγγραφέων στον Πατριάρχη της σύγχρονης ελληνικής δραματουργίας.

“Ο Επικήδειος”, ένα από τα τελευταία έργα του κορυφαίου νεοέλληνα θεατρικού συγγραφέα Ιάκωβου Καμπανέλλη, είναι ένας μονόλογος που σχολιάζει με καυστικό χιούμορ και σαρκασμό τη ματαιοδοξία των ανθρώπων και ιδιαίτερα των ανθρώπων των γραμμάτων και των τεχνών που στο τέλος της ζωής τους ανάβει η σπίθα για υστεροφημία. Συγκεκριμένα παρουσιάζει το δράμα ενός συγγραφέα που πλησιάζοντας στο τέλος του, διαπιστώνει ότι δεν είχε την αναγνώριση που του άξιζε και προσπαθεί να γίνει γνωστός μετά θάνατον.

“Ο Πανηγυρικός” είναι μια πικρή κωμωδία. Ο κύριος Δήμαρχος ίσως να μην μας είναι συμπαθής όσο ο “Συγγραφέας” στον Επικήδειο, είναι όμως πολύ πιο δραματικό πρόσωπο. Η ημέρα που την λογάριαζε σαν την μεγάλη ημέρα της ζωής του, την πιο λαμπρή εμφάνιση του δημόσιου βίου του, εξελίσσεται σε διασυρμό, σε γελοιοποίηση, σε ισόβια καταστροφή των ονείρων του. Και με υπαίτιο τον ίδιο του τον εαυτό, τον ευερέθιστο και ασυγκράτητο χαρακτήρα του, και τις καιροφυλακτούσες ευέξαπτες ενοχές του. […]

Σκηνοθεσία: Βασίλης Κατσικονούρης
Σκηνικά-Κοστούμια: Ανθή Σοφοκλέους
Φωτισμοί: Αλέξανδρος Αλεξάνδρου

Ερμηνεύει ο Βασίλης Βλάχος

INFO: Χώρος Τέχνης Αλεξάνδρεια, Σπάρτης 14 Πλ.Αμερικής, 2108673655

Posted in Uncategorized | Comments Off on Καμπανέλλης: Ένας Πανηγυρικός και ένας Επικήδειος

Τα τέσσερα πόδια του τραπεζιού

Θέατρο Τζένη Καρέζη, από 1 Δεκεμβρίου

Τα 4 πόδια
Ένα αγαπημένο νεοελληνικό έργο, του σπουδαίου Ιάκωβου Καμπανέλλη ζωντανεύει στο Θέατρο «Τζένη Καρέζη» με έναν θίασο ταλαντούχων ηθοποιών υπό την φρέσκια σκηνοθετική ματιά του Γιώργου Δάμπαση..

Ανήκει στα πιο σημαντικά έργα της ελληνικής μεταπολιτευτικής δραματουργίας και φέρει την υπογραφή του Πατριάρχη του ελληνικού θεάτρου, Ιάκωβου Καμπανέλλη. Το «Τα τέσσερα πόδια του τραπεζιού» γράφτηκε το 1978 και παρουσιάστηκε για πρώτη φορά την ίδια χρονιά στο Θέατρο Τέχνης σε σκηνοθεσία Κάρολου Κουν. Τριάντα επτά χρόνια μετά, ο Γιώργος Δάμπασης καταθέτει τη δική του σκηνοθετική ματιά πάνω στο έργο.

Μία ομάδα ταλαντούχων ηθοποιών με προεξάρχουσα την έμπειρη Ντίνα Μιχαηλίδη πρωταγωνιστούν στο νέο αυτό ανέβασμα του έργου κάθε Δευτέρα και Τρίτη στο θέατρο Τζένη Καρέζη. Τα «Τέσσερα πόδια του τραπεζιού» αποτελεί μία αιχμηρή κοινωνικοπολιτική σάτιρα που καυτηριάζει τις παθογένειες της ελληνικής κοινωνίας, αλλά και της ίδιας της δομής του καπιταλιστικού συστήματος.

Με τρόπο διεισδυτικό και δηκτικό ο Ιάκωβος Καμπανέλλης σκιαγραφεί το τέλος μίας εποχής και το τέλμα μίας ολόκληρης γενιάς που αδυνατεί να ορίσει το μέλλον της. Πρωταγωνιστές της ιστορίας τα μέλη μίας «αγίας» οικογένειας, που τρώνε τις σάρκες τους πάνω από το σώμα του πατέρα τους.

Ο ίδιος ο Ιάκωβος Καμπανέλλης σημειώνει σχετικά με το έργο του:
«Τα εφτά αδέρφια, γυναίκες κι άντρες, κληρονόμοι μιας μεγάλης βιομηχανικής επιχείρησης, ζουν κάτω από την τυραννική αθανασία ενός εφτάψυχου πατέρα που μολονότι είναι σε μόνιμη αφασία, διατηρεί το 51% των μετοχών, κρατώντας έτσι τους διαδόχους του σε άγνοια για τη μελλοντική υπόσταση του καθενός μέσα στην εταιρεία. Ανελέητες ραδιουργίες και λυσσαλέοι καβγάδες γίνονται συνέχεια ανάμεσά τους με στόχο την εξασφάλιση του πόστου ηγεσίας. Στην πιο άγρια απ’ τις μεταξύ τους διαμάχες και ενώ έχουν φτάσει στη με όλα τα μέσα αλληλοεξουθένωση, διαπιστώνουν, σε απόγνωση ότι κυνηγούν μια ‘τελειωμένη’ υπόθεση, επενδύουν ένα μέλλον που δεν το ορίζουν…».

Ο Γιώργος Δάμπασης στη νέα αυτή παράσταση προσεγγίζει το κείμενο με μια σύγχρονη οπτική αναδεικνύοντας το χιούμορ και την κωμικότητά του, ενώ τη μουσική υπογράφει ο Φοίβος Δεληβοριάς.

Σκηνοθεσία: Γιώργος Δάμπασης
Σκηνικά-Κοστούμια: Μίκα Πανάγου
Βοηθός Σκηνοθέτη: Θαλασσιά Αντωνοπούλου
Επιμέλεα Κίνησης: Εύα Μιχαλά
Φωτισμοί: Αλέξανδρος Αλεξάνδρου
Μουσική: Φοιβος Δεληβοριας

Παίζουν:
Ντίνα Μιχαηλίδη, Ιωάννα Ασημακοπούλου, Φώτης Λαζάρου, Ηρώ Μπέζου, Μιχάλης Τιτόπουλος, Αλέξανδρος Σωτηρίου, Πέτρος Σπυρόπουλος, Κλεοπάτρα Μάρκου, Εύα Μιχαλά

INFO: Θέατρο Τζένη Καρέζη, κάθε Δευτέρα & Τρίτη στις 21:00

Posted in Uncategorized | Comments Off on Τα τέσσερα πόδια του τραπεζιού

Η Στέλλα με τα κόκκινα γάντια

Θέατρο Ακαδημία Πλάτωνος, από 13 Νοεμβρίου

Η Αυλή των Θαυμάτων
Το Θέατρο «Ακαδημία Πλάτωνος» παρουσιάζει τη «Στέλλα με τα Κόκκινα γάντια» του Ιάκωβου Καμπανέλλη σε σκηνοθεσία Δημήτρη Λάλου.

Η σκοτεινή εκδοχή της Στέλλας. Ένας κόσμος που δεν είναι όπως τον μάθαμε. Δεν είναι ωραιοποιημένος. Ένα σύμπαν σκληρό, αδυσώπητο. Χαμαιτυπεία, μπαρμπουτάδικα, τεκέδες, νταήδες, μάγκες, ρεμπέτες, αγαπητικοί, πορτοφολάδες και κλέφτες των λιμανιών. Ο φόνος σε ημερήσια διάταξη. Η Ελλάδα μετά τον εμφύλιο.

Η Στέλλα δεν είναι μια Σταρ. Είναι τραγουδιάρα σε ταβέρνα. Μια ταβέρνα που τη λένε «Μαρία» και έχει για μόνη φιλοδοξία τη μέρα που θα μετονομαστεί σε νυχτερινό κέντρο «Το όνειρο». Το μαγαζί δεν σφύζει από κόσμο, το πάλκο δεν έχει όλα τα όργανα, η επιχείρηση πάει για φούντο. Ο κόσμος μαζεύεται μόνο απ’ έξω για να ακούσει τις κοπέλες να τραγουδάνε ή για να πάρει που και που και λίγο μάτι. Τι να κάνουν, δεν έχουν μία.

Αγαπητικοί της κάνουν δώρα. Ο Αλέκος, που της χάρισε το πιάνο, δεν είναι ο ευαίσθητος γιατρός του Αλεξανδράκη, αλλά ένας κακομαθημένος νεαρός ντόκτορας που πιστεύει πως μπορεί να πάρει την Στέλλα από το βούρκο και να τη φέρει στα μέτρα του, να της βρει μια θέση στην καλή κοινωνία. Ο Μίλτος, δεν είναι ο δημοφιλής ποδοσφαιριστής του Φούντα, αλλά ένας οδηγός φορτηγού σε λατομείο, μεγαλωμένος μέσα στους δυναμίτες, που για να ξεχρεώσει ο ίδιος τα χρέη του, η Στέλλα πουλάει το πιάνο του Αλέκου.

Βαθιά πρωτοπόρος και σύγχρονος, ο Ιάκωβος Καμπανέλλης μας συστήνει το δίδυμο Στέλλα – Μίλτος, την εποχή ακριβώς που στην άλλη πλευρά του ατλαντικού ο Τέννεσι Γουίλιαμς δημιουργεί τους Μπλάνς και Κοβάλσκι, στο «Λεωφορείο ο Πόθος». Η «Στέλλα» του Καμπανέλλη δεν είναι το αρχέτυπο μιας Femme Fatale. Δεν είναι η μοιραία γυναίκα. Πρόκειται περί παρεξήγησης. Η Στέλλα είναι η Femme Libre. Μια γυναίκα ελεύθερη, μια γυναίκα που δεν συμβιβάζεται, δεν καταπιέζεται, δεν υποχωρεί. Μια γυναίκα που αντιστέκεται σε μια ολόκληρη κοινωνία και στο καλούπι που αυτή της ετοιμάζει. Όχι από ιδιοτροπία, αλλά για δίψα προς τη ζωή. Εκείνη, όπως και όλοι οι ήρωες του Καμπανέλλη, έρχεται από το παρελθόν, όχι απλώς για να επαναφέρει μια εικόνα ή μια δύναμη που έχουμε ξεχάσει, αλλά για να δώσει λίγο φως στις προκαταλήψεις που μας στοιχειώνουν. Να μας θυμίσει ότι είμαστε πλασμένοι από μνήμες και βιώματα.

Πού βρίσκεται η ελευθερία του ατόμου; Ποια είναι η ταυτότητα μας; Ποιοι είμαστε πραγματικά και τι θέλουν οι άλλοι να γίνουμε; Έννοιες και αξίες όπως «ισότητα», «ελευθερία», «τιμή», «προδοσία» θίγονται με αριστουργηματικό τρόπο στο σπουδαίο έργο του γεννήτορα του ελληνικού μεταπολεμικού θεάτρου.

Ο Δημήτρης Λάλος και μια ομάδα νέων ηθοποιών, με σεβασμό και αγάπη προς το κείμενο, δίνουν στη «Στέλλα» σάρκα και οστά, οδηγώντας την σπουδαία ερωτική τραγωδία σε μια ανάγνωση που αποπειράται να σκιαγραφήσει την ψυχολογία του νεοέλληνα.

Σκηνοθεσία: Δημήτρης Λάλος
Σκηνογραφία: Μιχάλης Σαπλαούρας
Κοστούμια: Άννα Παπαθανασίου
Βοηθός Σκηνοθέτη: Κρίστελ Καπερώνη
Φωτογραφίες: Γιώργος Καπλανίδης

Παίζουν:
Ξένια Αλεξίου, Γιώργος Γερονιμάκης, Τάσος Δέδες, Νατάσα Εξηνταβελόνη, Χριστίνα Μαριάννου, Πάνος Νάτσης, Γιάννα Τζερμιά, Γιώργος Τριανταφυλλίδης, Ουσίκ Χανικιάν

INFO: Θέατρο Ακαδημία Πλάτωνος, Σπύρου Πάτση & Μαραθωνομάχων 8, Βοτανικός
Τηλ: 2105125600

Posted in Uncategorized | Comments Off on Η Στέλλα με τα κόκκινα γάντια

«Η Αυλή των Θαυμάτων» του Ιάκωβου Καμπανέλλη, στο Θέατρο Altera Pars

Θέατρο Altera Pars , από 31 Οκτωβρίου

Η Αυλή των Θαυμάτων

Το έργο ορόσημο της μεταπολεμικής ελληνικής δραματουργίας συνιστά μικρογραφία της ελληνικής κοινωνίας του χθες και του σήμερα, όπου μέσω μιας σειράς επεισοδίων, καταγράφονται μοναδικά τα στοιχεία που συνθέτουν την εικόνα της πατρίδας μας, αλλά και οι πτυχές του χαρακτήρα του Έλληνα.

Η “Αυλή των Θαυμάτων” βασίζεται στην έλλειψη σταθερότητας και σιγουριάς, που χαρακτηρίζει τη ζωή του Έλληνα. Η αστάθεια αυτή, όσο γνώριμη σε όλους μας, αρχίζει από το αλλοπρόσαλλο κλίμα μας, τη “στρατηγική” γεωγραφική μας θέση, τη φτώχεια του τόπου μας, και τελειώνει στην ιδιωτική μας οικονομία. Όλα στην Ελλάδα ανεβοκατεβαίνουν πολύ εύκολα, κυλούν, φεύγουν, κι η συνηθισμένη λαχτάρα του Ρωμιού είναι να στεριώσει κάπου, να σιγουρέψει κάτι…”

Υπόθεση
Σε μια λαϊκή αυλή στο Βύρωνα μοιράζονται τις ζωές τους οι ήρωες του έργου. Άνθρωποι ετερόκλιτοι και διαφορετικοί μεταξύ τους μα γνώριμοι κι ευδιάκριτοι στη συλλογική μας μνήμη, συνθέτουν μια αληθινή και βαθιά ανθρώπινη, μικρογραφία της ελληνικής κοινωνίας του χθες, διόλου μακρινής στο σήμερα. Σε αυτή την αυλή συναντώνται και διαπλέκονται καθημερινά, οι προσδοκίες, οι αγωνίες τους, οι εξομολογημένοι κι οι ανομολόγητοι πόθοι τους. Εκεί χτίζουν τις ελπίδες για το μέλλον, που κάτι καλύτερο θα φέρει… κι εκεί γκρεμίζονται μαζί με την αυλή τους, που δεν έχει χώρο στο “νέο κόσμο” που οικοδομείται με “όχημα” την πολυκατοικία και την αντιπαροχή.
Σε αυτόν το τόπο που “δε ξέρεις ποτέ τι είσαι και πως θα ξημερωθείς, που δε στεριώνεις ποτέ και πουθενά… που όλα πάνε όπως τους έρθει”, οι ήρωες μας θα πρέπει να τραβήξουν μπρος και να χτίσουν στα χαλάσματα του χθες το δικό τους “καλύτερο” αύριο… Γιατί, πολύ απλά… “είναι ο δικός τους τόπος… και μεγαλείο τόπος…! Και αν ο καθένας τον βγάζει σκάρτο, ρίχνει πέτρα πίσω του και φεύγει, τι θα γίνει…;”

Σκηνοθεσία-Δραμ/ική επεξεργασία: Πέτρος Νάκος
Σκηνικά-Κοστούμια: Σάββας Πασχαλίδης
Μουσική: Ελένη Λομβάρδου
Επιμέλεια κίνησης: Μαρία Καραγέωργου
Φωτισμοί: Πέτρος Νάκος
Βοηθός Σκηνοθέτη: Μάνος Γερωνυμάκης
Φωτογραφίες: Γιώργος Μαρινάκης

Ερμηνεύουν:
Γιάννης Παπαθανάσης, Πέτρος Νάκος, Σάββας Πασχαλίδης, Βάλια Σαπανίδου, Αγγελική Κοντού, Έλενα Καστανά, Αλέξανδρος Τρανουλίδης, Ειρήνη Τσιριγώτη, Αργυρώ Τσιρίτα, Τάσος Περάκης, Έφη Κιούκη, Μάνος Γερωνυμάκης, Δημήτρης Περράκης

INFO: Θέατρο Altera Pars, Μεγάλου Αλεξάνδρου 123, Κεραμεικός (στάση μετρό Κεραμεικός)
Τηλ: 210-3410011

Posted in Uncategorized | Comments Off on «Η Αυλή των Θαυμάτων» του Ιάκωβου Καμπανέλλη, στο Θέατρο Altera Pars